Kontrola UOKiK w sprawie hulajnóg (raport)

Inspektorzy Inspekcji Handlowej z województw: mazowieckiego, pomorskiego, podkarpackiego i śląskiego przeprowadzili kontrolę elektrycznych deskorolek, hulajnóg i rowerów. Kontrola UOKiK miała na celu sprawdzenie czy pojazdy te spełniają wymagania techniczne i nie stwarzają niebezpieczeństwa dla użytkowników.

Kontrola UOKiK w sprawie hulajnóg

Kontroli dokonali wojewódzcy inspektorzy Inspekcji Handlowej z mazowieckiego, pomorskiego, podkarpackiego i śląskiego. Celem było sprawdzenie, czy wprowadzone do obrotu maszyny – elektryczne środki transportu niedrogowego, niepodlegające homologacji, spełniają wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie zasadniczych wymagań dla maszyn i nie stwarzają niebezpieczeństwa dla użytkowników.

Kontrolą objęto 20 przedsiębiorców, w tym:

  • 9 placówek detalicznych,
  • 8 sklepów wielkopowierzchniowych,
  • 3 sprzedawców hurtowych

Zakres przedmiotowy kontroli:

Jak czytamy w raporcie, skontrolowano 41 rodzajów wyrobów i wykazano:

  • w 11 przypadkach niedołączenie deklaracji do wyrobu,
  • w 15 przypadkach jej nieprawidłowe sporządzenie (brak opisu maszyny, brak nazwy i adresu producenta, brak odniesienia do właściwej dyrektywy, brak dwóch ostatnich cyfr roku oznaczających rok, w którym umieszczono znak CE, niewskazanie norm zharmonizowanych zastosowanych w procedurze oceny zgodności, brak danych osoby upoważnionej do sporządzenia deklaracji w imieniu producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela).

Z kolei kontrola zgodności z podstawowymi wymaganiami wykazała:

  • w 32 przypadkach nieprawidłowe sporządzenie instrukcji obsługi (brak instrukcji w języku polskim, brak informacji niezbędnych do bezpiecznego użytkowania maszyny, brak wymaganych ostrzeżeń, brak opisu zastosowania maszyny zgodnego z przeznaczeniem),
  • w 28 przypadkach niewłaściwe oznakowanie maszyn (brak nazwy i adresu producenta lub jego upoważnionego przedstawiciela, brak roku budowy, brak określenia maszyny). Z kolei kontrola prawidłowości oznakowania CE, potwierdzającego domniemanie zgodności z wymaganiami, w jednym przypadku wykazała oznakowanie niezgodne ze wzorem.

Zgłoszono przestępstwa

Działania Inspekcji Handlowej: w przypadku niezgodności o charakterze formalnym, które można łatwo wyeliminować, inspektorzy występowali do przedsiębiorców, odpowiedzialnych za wprowadzenie wyrobów do obrotu, z wnioskiem o podjęcie dobrowolnych działań naprawczych łącznie 34 razy (szczegółowe informacje dostępne są w wojewódzkich inspektoratach Inspekcji Handlowej).

Zaś do organów ścigania skierowano 4 zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, w związku ze stwierdzeniem wprowadzenia do obrotu wyrobu niespełniającego zasadniczych wymagań.

I co w związku z kontrolą?

UOKiK wyjaśnia,że kontrola elektrycznych środków transportu niedrogowego była pierwszą kontrolą tego typu wyrobów i wykazała “duży odsetek nieprawidłowości, co świadczy o niskiej świadomości obowiązujących uregulowań prawnych wśród przedsiębiorców wprowadzających te wyroby do obrotu.”

Stwierdzone niezgodności miały charakter 3 art. 40k ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 155, dalej: uosoz) 4 art. 45 uosoz formalny i były możliwe do wyeliminowania w ramach dobrowolnych działań, należy jednak podkreślić, że np. brak jasno sformułowanej informacji o sposobie korzystania z pojazdów, może prowadzić do ich niewłaściwego użycia i w konsekwencji obrażeń.

Swoją kontrolę UOKiK argumentuje faktem, że zainteresowanie konsumentów elektrycznymi środkami transportu niedrogowego rośnie od kilku lat. Wbrew pozorom, są to urządzenia o niejednokrotnie bardzo skomplikowanej konstrukcji, tak więc ocena ich jakości i bezpieczeństwa może być dla przeciętnego konsumenta dość niejasna. Nie dysponując specjalistyczną wiedzą techniczną, nie można jednoznacznie stwierdzić, czy zastosowane rozwiązania zapewniają użytkownikowi dostateczne bezpieczeństwo.

Urząd zaleca, by przed zakupem hulajnogi, w pierwszej kolejności zwróćmy uwagę na to, czy na urządzeniu znajduje się znak CE, który pozwala domniemywać zgodność danego pojazdu lub procesu jego wytwarzania z zasadniczymi
wymaganiami określonymi w stosownych przepisach. Zaś brak znaku na maszynach oznacza zwykle brak przeprowadzenia przez producenta właściwej procedury oceny zgodności. Ponadto zaleca się zwrócić uwagę na ewentualne dodatkowe atesty. Chociaż nie są one obowiązkowe, to informacja o ich uzyskaniu jest świadectwem dbałości producenta o bezpieczeństwo wyrobów. 

Źródło: UOKiK (informacja prasowa)